Dariusz Bury

Kapliczka koło Panasówki

Kapliczka kolo Panasowki

Słupowa kapliczka na wzgórku

Nr 67 – Hedwiżyn / Panasówka. 4 Maj 2001r. Zamojszczyzna.

Województwo lubelskie, powiat biłgorajski, gmina Biłgoraj. Kapliczka położona jest na wzgórku, w lesie, przy drodze woj. nr. 858 Biłgoraj – Zwierzyniec, przy zakręcie drogi pomiędzy Hedwiżynem a Panasówką (przed Panasówką), w obszarze Parku Krajobrazowego Puszczy Solskiej  Roztocza Środkowego. 50°60’00″N 22°81’67″E.

Słupowa kapliczka kolumnowa  p.w. Św. Jana Nepomucena została zniesiona w 1907r. z woli swego fundatora Kazimierza Rogały. Miejsce dla świętego jest w tym wypadku nietypowe. Nie ma tu rzeki ani mostu tylko rozległe roztoczańskie lasy. Na postumencie z piaskowca  wzniesiono kamienny pomnik świętego Jana. Na frontowym cokole widnieje napis Święty Janie módl się za nami oraz nazwisko fundatora i rok budowy.

Św. Jan Nepomucen żył w XIV w. i był kanonikiem katedry św. Wita w Pradze oraz wikariuszem arcybiskupa Pragi. Za spiskowanie z nim przeciw królowi Wacławowi IV skazany został na śmierć. Po torturach zrzucono go z mostu Karola do Wełtawy. Utarło się przekonanie, że przyczyną męczeństwa była odmowa zdradzenia tajemnicy spowiedzi królowej Joanny. Legenda podaje, że w miejscu jego utopienia pojawiło się na wodach Wełtawy światło, które pozwoliło odnaleźć zwłoki, a na niebie zapłonęło pięć gwiazd. Z powyższego wynika ikonografia tego świętego. Przedstawiany jest jako kanonik, z krucyfiksem ułożonym na przedramieniu (gałązka palmowa, symbol męczeństwa i zwycięstwa) i aureola z 5 lub 6 gwiazd. Te gwiazdy oznaczają: tacui (milczałem) lub tacuit (milczał).

Nieraz przedstawiany jest z palcem na ustach, zapieczętowanym listem lub zamkniętą kłódką (symbole tajemnicy spowiedzi), z pięciogwiezdnym niebem nad głową. Uważany jest za patrona strzegącego mostów i chroniącego przed klęską powodzi, mającego w opiece tonących oraz spowiedników. Kult św. Jana Nepomucena stał się bardzo silny w końcu XVII wieku, a już w 1720 roku rozpoczęto oficjalny proces beatyfikacji, zakończony w 1721 zatwierdzeniem przez papieża Innocentego XIII, w 1729 nastąpiła kanonizacja św. Jana Nepomucena dokonana przez papieża Benedykta XIII. Święty Jan Nepomucen, kapłan męczennik, odbiera cześć 16 maja, natomiast w Polsce, w archidiecezji katowickiej i diecezji opolskiej w dniu 21 maja. Św. Jan Nepomucen – patron Czech, księży, żeglarzy, flisaków, budowniczych mostów i młynarzy. Wzywano go podczas powodzi i widziano w nim opiekuna mostów. Na jego wstawiennictwo zawsze liczyli ludzie niesłusznie posądzani, oczerniani i obmawiani. Przychodzi z pomocą spowiednikom i spowiadającym się. Uznawano go za patrona chroniącego od utonięć, powodzi i zagrożeń spowodowanych przez wodę. Zwyczaj ten szeroko rozpowszechnił się w Czechach, Austrii i  Niemczech.