Andrzej Czyżewski

Kapliczka w Choszczówce

Kapliczka w Choszczówce

Kapliczka w wieńcu leszczynowym

Woj. mazowieckie, powiat miński, gmina Dębe Wielkie.

Kapliczka w Choszczówce, położona na skraju dóbr hr. Stażeńskiego, została przez niego ufundowana i pobudowana w 1907 roku. W 1920 roku miał miejsce „Cud nad Wisłą” – potocznie nazwana bitwą warszawska. Bolszewicy po przegranej bitwie uciekali na wschód, broniąc się ostatkiem sił. Adam Grzymała- Siedlecki, Na karkach bolszewickich:

(…) Wysiadamy – i w tej chwili: pach, pach, pach: z lasku, odległego jakie pół kilometra, walą na naszą tyralierę strzały karabinowe bolszewickiej ariergardy. Nie ma rady: trzeba zrzucić pychę z serca i łomot przykopy przydrożnej. Bieluśka kapliczka w wieńcu leszczynowym, stanowi doskonałą zasłonę. Leżymy i zaczynamy z wolna zauważać, że to przede wszystkim nudne. Nasi żołnierze, zuchy wielkopolskie, ani myślą iść w czołganą tyralierę. Rżną prosto przed siebie zwyczajnym marszem. (…) Ze wzgórka z lunetą w ręku przypatruje się bitwie jenerał Haller. Wódz frontu idzie krok w krok z przednią tyralierą. Działa to na żołnierza wprost elektryzująco. (…) Mińsk Mazowiecki, odległy z tego miejsca o 5 km, będzie wzięty o kilka godzin wcześniej, niż to było oczekiwane.

– Chłopcy naprzód !

– Niech żyje jenerał Haller !

Pan Marek Zaremba opowiedział ciekawą historię:

Kapliczka została ostrzelana z ruskiego CKM-u, miała liczne obicia od kul. Naprawił i otynkował ceglaną kapliczkę żołnierz Piłsudskiego i członek jego przybocznego szwadronu – Julian Gałęzowski, który w 1921 roku zakupił od dziedzica Rusy działkę pola przy kapliczce. Opiekował się nią do 1978 roku, kiedy wyjechał do syna w Mińsku i zmarł w 1980 roku. Po jego śmierci opiekę nad kapliczką przejął jego chrześniak.