Paulina Łucja Iwanowska

Boża Męka w Piekarach Śląskich

Boża Męka w Piekarach Śląskich

Figura Matki Bożej na płaskim stopniu

Piekary Śląskie – Krzyż – Boża Męka 1868 przy ulicy Bytomskiej. We wnęce cokołu stoi pojedyncza figura Matki Bożej na płaskim stopniu. Piekary Śląskie słyną przede wszystkim z tego, że są największym maryjnym sanktuarium na Górnym Śląsku. W miejscowości co krok spotyka się przydrożne krzyże, kapliczki, kaplice. Piękna Kalwaria Piekarska, która wchodzi w skład Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej zaprasza pielgrzymów. Inicjatorem wzniesienia kalwarii w Piekarach Śląskich był proboszcz Bernard Purkop.

W latach 1866-1871 na drodze zakupów i zamiany pozyskał on pod planowana kalwarię teren wzgórza, nazywanego Cerekwicą, usytuowanego sąsiedztwie wzniesienia, na którym stał kościół farny. Już po wykupieniu pierwszej części Cerekwicy, ksiądz Purkop rozpoczął obsadzanie jej drzewkami oraz ustawił kilka figur świętych.

Bardzo ciekawe informacje o tradycji piekarskich pielgrzymek:

Od drugiej połowy XVII w. sanktuarium stało się celem pielgrzymek, a ruch ten przybrał na sile w XIX w. Na przełomie XIX i XX w. coraz popularniejsze stawały się pielgrzymki stanowe (bractw, stowarzyszeń, grup zawodowych), a ich popularność rosła w okresie międzywojennym. II wojna światowa przerwała ten rodzaj pielgrzymowania, ale odrodził się on zaraz po jej zakończeniu. Pierwsze pielgrzymki stanowe kobiet i mężczyzn do Piekar miały miejsce w 1947 r. : w maju męska, a podczas sierpniowej uroczystości Wniebowzięcia NMP – żeńska. Nowy zwyczaj został przerwany kilka lat później, z chwilą wygnania biskupów katowickich jesienią 1952 r. Stanowe pielgrzymowanie wznowiono od 1957 r. , po ich powrocie w roku poprzednim. Wyjątkowa była pielgrzymka w maju 1966 r. , ponieważ została połączona z obchodami Millenium. Od lat 70-tych na pielgrzymki stanowe przyjeżdżali (i przyjeżdżają) biskupi z innych regionów Polski, a nawet z innych państw i kontynentów. Pielgrzymki stanowe (zwłaszcza męska) gromadziły od kilkudziesięciu do nawet ponad stu tysięcy wiernych, a biskupi podejmowali w ich czasie tematy niewygodne dla władz, m. in. kwestie budowy nowych kościołów, wolnych od pracy niedziel czy ochrony życia poczętego. Wszystko to spowodowało, że pielgrzymi i organizatorzy tych spotkań znaleźli się w zainteresowaniu SB: do zasobu Oddziałowego Archiwum IPN w Katowicach przekazano sprawy obiektowe i akta administracyjne Wydz. IV SB zawierające materiały z rozpracowania piekarskich pielgrzymek. Oprac. Anna Badura na podstawie K. Banaś, Komunistyczny aparat bezpieczeństwa wobec pielgrzymek stanowych do Piekar Śląskich (1947–1989) oraz Encyklopedii wiedzy o Kościele katolickim na Śląsku (źródło: www. encyklo. pl).

Daty pielgrzymek stanowych:

  • niewiast i panien (niedziela po 15 sierpnia)
  • mężczyzn i młodzieży (ostatnia niedziela maja)

W każdej z nich uczestniczy około 100 – 150 tys. pątników – przede wszystkim wierni z Górnego Śląska. Od 1992 roku w przeddzień stanowej pielgrzymki mężczyzn do Matki Boskiej Piekarskiej organizowane są sympozja naukowe, poświęcone kulturowym i społecznym problemom Górnego Śląska w aspekcie katolickiej nauki społecznej. W czasie 58. pielgrzymki mężczyzn i młodzieńców – 29. 05. 2005 r. kardynał Franciszek Macharski poświęcił pomnik papieża Jana Pawła II (autorstwa prof. Zygmunta Brachmańskiego), pierwszy w archidiecezji katowickiej, który stoi przy głównym wejściu na Kalwarię, witając pielgrzymów.